แนวโน้มการพัฒนาหลักสูตรนิเทศศาสตร์ เพื่อเข้าสู่ตลาดงานทางการสื่อสารในประเทศไทย

  • อมรรัตน์ เรืองสกุล วรรณรัตน์ โรจนวิเชียร ศักดิ์สิทธิ์ โรจนวิเชียร สุวลักษณ์ ห่วงเย็น จินตนา ตันสุวรรณนนท์ และคณะ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
คำสำคัญ: หลักสูตรนิเทศศาสตร์ ตลาดงานทางการสื่อสาร แนวโน้มการพัฒนา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวโน้มการพัฒนาหลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิต  เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview)  และการสนทนากลุ่ม (Focus Group) กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยประกอบด้วย 1) กลุ่มนักวิชาชีพทางด้านนิเทศศาสตร์จากหน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชนซึ่งเป็นผู้ประกอบการธุรกิจด้านนิเทศศาสตร์ รวมถึงศิษย์เก่าที่ทำงานด้านสื่อสารมวลชนซึ่งเป็นผู้ใช้บัณฑิต และ2) ผู้บริหารและนักวิชาการสถาบันการศึกษา โดยใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง

ผลการวิจัย ในประเด็นแนวโน้มคุณลักษณะบัณฑิตนิเทศศาสตร์ ซึ่งครอบคลุมองค์ประกอบ 3 ด้าน ประกอบด้วยความรู้ คุณลักษณะและทักษะที่สำคัญและจำเป็นของบัณฑิตในสาขานิเทศศาสตร์นั้นพบว่าในด้านความรู้และทักษะที่สำคัญและจำเป็นของบัณฑิตในสาขานิเทศศาสตร์นั้นสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ กลุ่มแรก เป็น “กลุ่มความรู้และทักษะชุดเดิมที่สำคัญและจำเป็นของบัณฑิตในสาขานิเทศศาสตร์”  และ “กลุ่มความรู้และทักษะชุดใหม่ที่สำคัญและจำเป็นของบัณฑิตในสาขานิเทศศาสตร์” โดย “กลุ่มความรู้ชุดใหม่”  ได้แก่ ความรู้ทางด้านภาษา ด้านการเป็นผู้ประกอบการธุรกิจและการตลาด ด้านการจัดการข้อมูลและเทคโนโลยีการสื่อสาร และด้านสื่อสารสุขภาพ  ส่วนทักษะใหม่” ได้แก่ ทักษะในการเป็นผู้ประกอบการ การจัดการข้อมูล และภาษา

ในด้าน “คุณลักษณะที่สำคัญและจำเป็นของบัณฑิตในสาขานิเทศศาสตร์” ผลการศึกษาพบว่าคุณลักษณะที่สำคัญและจำเป็น ประกอบด้วย คุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ ความรับผิดชอบ ความตรงต่อเวลา มีจิตอาสา  และความชื่อสัตย์ การใฝ่รู้ ใฝ่เรียน การปรับตัว ความสามารถในการทำงานเป็นทีมร่วมกับผู้อื่น การมีมนุษยสัมพันธ์ ความอดทนอดกลั้น มีทัศนคติที่ดีในการทำงาน มีความคิดเชิงบวก การเปิดใจกว้าง รับฟังความคิดเห็นซึ่งกันและกัน

ในส่วนของแนวโน้มการพัฒนาหลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิต ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าจะต้องประกอบด้วย 2 ส่วนที่สำคัญ ได้แก่ องค์ประกอบด้านทักษะความรู้ในวิชาชีพนิเทศศาสตร์ และองค์ประกอบด้านทักษะความรู้ใหม่ อันประกอบด้วย การเป็นที่มีความสามารถในการปรับตัวและเรียนรู้สิ่งใหม่อยู่เสมอ ความเป็นผู้ประกอบการ ความรู้ด้านการตลาด การจัดการข้อมูล ความสามารถทางด้านภาษา การเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลง การสื่อสารสุขภาพ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือต่างๆ

ในด้านแนวโน้มรายวิชาด้านนิเทศศาสตร์ ประกอบด้วยชุดความรู้ 4 ชุด ได้แก่ (1) ชุดความรู้ที่เป็นศาสตร์พื้นฐานทางด้านการศึกษานิเทศศาสตร์ (2) ชุดความรู้ที่มีการสผมผสานระหว่างศาสตร์ทางการบริหารจัดการและศาสตร์ทางการสื่อสาร (3) ชุดความรู้ที่มีการผสมผสานความรู้ทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ เข้ากับความรู้ด้านการสื่อสาร และ (4) การสื่อสารสุขภาพ

ในด้านแนวโน้มการจัดประสบการณ์ทางด้านการศึกษา และในด้านแนวโน้มการประเมินผลทางด้านการศึกษามีมีความสอดคล้องกับแนวทางการจัดประสบการณ์ทางด้านการศึกษา  การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

 

เผยแพร่
05-07-2022